QĐND - Một nghiên cứu được công bố trên tạp chí Monthly Notices of the Royal Astronomical Society cho biết, năng lượng bóng tối là có thật. Năng lượng này khiến cho không gian - thời gian và vũ trụ mở rộng.

Năng lượng bóng tối bao trùm khắp nơi trong vũ trụ. Nó có thể khiến toàn bộ các thiên hà chuyển động, nhưng không thể nhìn thấy nó. Đầu năm 1998, các nhà nghiên cứu phát hiện ra rằng, vũ trụ đang nở ra quá nhanh. Chắc chắn là cách đây khoảng 15 tỷ năm, vào thời điểm của vụ nổ Big Bang, vũ trụ cũng đã một lần đột ngột mở rộng: kích thước của nó tăng đến 1.050 lần chỉ trong một tích tắc. Nhưng sự nới rộng kinh khủng này dần giảm đi theo dòng thời gian, dưới tác dụng của lực hấp dẫn vũ trụ.

Sự giãn nở của vũ trụ đã trở thành bằng chứng đầu tiên cho sự tồn tại của năng lượng bóng tối. Các nhà nghiên cứu không có sự chọn lựa nào khác ngoài việc phát minh ra khái niệm “năng lượng bóng tối”, một dạng vật chất “đẩy” (bởi vì nó đẩy các thiên hà cách xa nhau), để giải thích sự tăng tốc mà họ quan sát được. Nhưng không thể tưởng tượng được các hạt mang nguồn năng lượng này như thế nào.

Một bằng chứng khác vừa được phát hiện vào tháng 10-2003. Lần này là từ các foton quang tử, các hạt mang ánh sáng. Các nhà nghiên cứu người Mỹ đã quan tâm đến các foton quang tử có hành trình dài, đi qua các đám thiên hà với hàng trăm triệu năm ánh sáng đường kính trước khi đến được Trái Đất. Thông thường, năng lượng của một foton quang tử không bị ảnh hưởng bởi chặng đường nó đi qua. Đó là lý thuyết trên giấy. Thực tế, các foton quang tử được bổ sung thêm một chút xíu năng lượng từ bên ngoài. Một điều bất bình thường chỉ có thể giải thích bằng tác động của năng lượng bóng tối. Nó góp phần giúp các foton quang tử thoát khỏi lực hấp dẫn.

Mới đây nhất, nghiên cứu do 26 nhà khoa học phối hợp thực hiện, trong đó có TS Chrít Blếch từ Đại học Men-bơn, Ô-xtrây-li-a, đã đưa ra bằng chứng độc lập đầu tiên khẳng định sự tồn tại và tốc độ mở rộng của năng lượng bóng tối. “Nghiên cứu cho thấy, giả thuyết của nhà vật lý học nổi tiếng An-bớt Anh-xtanh hoàn toàn chính xác”, TS Blếch nhận xét. “Năng lượng bóng tối là hằng số vũ trụ bất biến trên khắp vũ trụ chứ không phải là sự thay đổi định luật hấp dẫn”.

Một trăm năm trước, các nhà khoa học tin rằng, vũ trụ ổn định và không thay đổi. An-bớt Anh-xtanh phát minh một hằng số vũ trụ mở rộng kết cấu không gian - thời gian sau khi những công thức riêng của ông về thuyết tương đối nói chung không chứng minh được vũ trụ không vận động khi ở trạng thái ổn định. Không lâu sau, nhà thiên văn học Ét-uyn Húp-bơ đã phát hiện thấy trên thực tế vũ trụ mở rộng, giống như thuyết tương đối tổng thể ban đầu của Anh-xtanh.

Để xác nhận phát hiện về sao băng, các nhà khoa học đã dành 4 năm sử dụng một máy quang phổ tối tân tại Đài quan sát thiên văn Ô-xtrây-li-a để thu thập dữ liệu về 240.000 dải ngân hà quay trở lại thời gian 7 triệu năm trước đây, khi vũ trụ có niên đại gần bằng một nửa tuổi vũ trụ hiện nay. Kết quả quan sát cho thấy, kết cấu trong vũ trụ gia tăng trong khi các cụm dải ngân hà và các cụm sao siêu lớn phát triển chậm lại. Hiện tượng này cho thấy, những vùng xa nhất trong vũ trụ trước đây có cấu tạo từ những vật chất thông thường và lực hấp dẫn chiếm ưu thế. Tuy nhiên, hiện nay năng lượng bóng tối chống lại lực hấp dẫn đã thế chỗ.

Việc khẳng định năng lượng bóng tối tồn tại là một bước tiến quan trọng trong việc tìm hiểu nguồn gốc, quá trình tiến hóa cũng như số phận của vũ trụ.